Kompendium wiedzy

Przepuklina to problem stosunkowo częsty, który pojawia się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Przepuklina może być nabyta lub wrodzona oraz wewnętrzna lub zewnętrzna. Większość osób bagatelizuje jej pojawienie się, jednak nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań.

Czym jest przepuklina?

Według definicji przepuklina to przemieszczenie narządów wewnętrznych poza ich fizjologiczne położenie w organizmie. Najczęściej przepuklina pojawia się w miejscu o zmniejszonym oporze, czyli miejscu, w którym nagromadzenie tkanki łącznej przewyższa nagromadzenie tkanki mięśniowej. Tkanka łączna łatwiej ulega wzrostowi ciśnienia.

Stopnie zaawansowania przepukliny

Początkowo większość przepuklin jest odprowadzalna – zawartość worka przepuklinowego, można mechanicznie wsunąć  do jamy, z której się przemieściła lub chowa się ona sama. Przepuklina pojawia się ponownie najczęściej w trakcie kaszlu lub po aktywności fizycznej związanej z dźwiganiem cięższych przedmiotów.

W następnym etapie, po wielu incydentach pojawienia się i zniknięcia przepukliny odprowadzalnej, przechodzi ona w postać nieodprowadzalną. W takiej sytuacji nie da się już opróżnić worka przepukliny, ponieważ drogę powrotu zamykają najczęściej zrosty.

W konsekwencji powyższego stanu i przy jednoczesnym występowaniu czynnika ryzyka, jakim jest zwiększone ciśnienie śródbrzuszne, które wpływa także na ciśnienie w jamie dna miednicy, dochodzi do uwięźnięcia przepukliny. Jest to sytuacja, w której zawartość przepukliny ulega zaklinowaniu, co wpływa na ukrwienie danego rejonu. Jeśli uwypuklone zostaje jelito cienkie, dochodzi do zaburzenia w pasażu jelitowym. Obie te sytuacje stanowią zagrożenie życia.

Czynniki ryzyka przepukliny

Elementem, który łączy wszystkie czynniki ryzyka przepukliny jest wzrost ciśnienia w jamie brzusznej oraz osłabienie przedniej ściany jamy brzusznej. Gdy ciśnienie wzrasta w jednej jamie, w pozostałych także musi się ono proporcjonalnie zmienić. Czynnikami ryzyka są:

• Ciężka praca fizyczna,
• Sporty siłowe,
• Przewlekłe zaparcia,
• Przewlekły kaszel,
• Ciąża,
• Zabiegi chirurgiczne (zwłaszcza jamy brzusznej),
• Otyłość brzuszna,
• Wodobrzusze,
• Zaburzenia budowy włókien kolagenowych (cecha wrodzona).

Rodzaje przepuklin

Najczęściej mamy do czynienia z następującymi przepuklinami:

1. Przepuklina pępkowa (występuje u części noworodków urodzonych przedwcześnie, samoistnie zanika do 3 roku życia),
2. Przepuklina pachwinowa,
3. Przepuklina udowa,
4. Przepuklina kresy białej,
5. Przepuklina brzuszna,
6. Przepuklina w bliźnie.

Najczęściej występującymi przepuklinami są te zlokalizowane w obrębie kanału pachwinowego, pępka oraz kresy białej.

Bardzo rzadko występuje przepuklina lędźwiowa, zasłonowa, przymostkowa i kulszowa.

Przepuklina pępkowa a przepuklina kresy białej

Przepuklina pępkowa występuje częściej u kobiet, przepuklina kresy białej natomiast u mężczyzn. Przepuklina u kobiet często występuje wraz z rozstępem mięśnia prostego brzucha, które z kolei jest stanem fizjologicznym w trakcie ciąży. U części kobiet rozstęp mięśnia prostego brzucha niweluje się samoistnie do roku od porodu, jednakże u części pacjentek konieczne jest zastosowanie rehabilitacji. Dodatkowo wdrożeniem odpowiedniej fizjoterapii można przyspieszyć zamykanie się rozejścia. Warto wspomnieć, iż rozstęp mięśnia prostego brzucha może występować także u mężczyzn i dzieci.

Fizjoterapia przepukliny

Terapia przepukliny odnosi się bezpośrednio do czynnika, który ją wywołuje – zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej. Stosując techniki wyrównujące gradient ciśnień w jamach ciała, fizjoterapeuta może poprawić balans ciśnień, co tym samym może przełożyć się na cofnięcie stopnia przepukliny. Dodatkowo wdrożenie ćwiczeń oddechowych, które wspomagają pracę przepony oddechowej – która jest naturalną granicą między ciśnieniem w jamie brzusznej, a klatce piersiowej – pomaga w rozkładzie ciśnień.

Czynnikami wspierającymi jest także reedukacja postawy i poprawa ergonomii codziennych czynności – odgrywają one rolę w profilaktyce przeciążeń i nieprawidłowych nawyków posturalnych. Istotna będzie także zmiana diety jako profilaktyka zaparć oraz rzucenie palenia jako profilaktyka przewlekłego kaszlu.

Operacja czy fizjoterapia?

Decyzję o zabiegu operacyjnym podejmuje chirurg w oparciu o objawy zgłaszane przez pacjenta. Oczywiście bezsprzecznym wskazaniem do wykonania zabiegu jest uwięźnięcie przepukliny, gdyż stanowi ona bezpośrednie zagrożenie życia. Bardzo często operacji poddawane są także przepukliny nieodprowadzalne, z uwagi na realne ryzyko wystąpienia uwięźnięcia.

W większości przypadków decyzja o wykonaniu zabiegu zostaje podjęta, gdy pacjent zgłasza ból, przepuklina bardzo często się uwypukla oraz stanowi dla pacjenta znaczny dyskomfort estetyczny.

Celem zabiegu jest eliminacja przepukliny poprzez odprowadzenie jej do jamy, z której się uwypukliła lub usunięcie jej treści. Wzmacnia się także ścianę ciała poprzez wszczepienie siatki z tworzywa sztucznego. Zabieg operacji przepukliny przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, zależnie od rodzaju przepukliny.

Fizjoterapia przepukliny jest pomocna zarówno przed, jak i po wykonaniu zabiegu. Wdrożenie profilaktyki w codzienne życie oraz dbałość o czynniki ryzyka skutecznie niwelują możliwość nawrotu przepukliny lub uszkodzenia zoperowanego miejsca.

W celu umówienia wizyty, zapraszam do kontaktu.