Kompendium wiedzy

Temat rozejścia mięśnia prostego brzucha został szerzej opisany w tym artykule. W niniejszym artykule zostaną omówione ćwiczenia, które mogą zostać zastosowane w celu zniwelowania RMPB (rozejścia mięśnia prostego brzucha).

Głównym celem podczas pracy z RMPB jest eliminacja zwiększonego ciśnienia zwłaszcza w jamie brzusznej oraz wyrównanie gradientu ciśnień pomiędzy poszczególnymi jamami ciała, ten aspekt pracy należy do zadań fizjoterapeuty.

Nawyki żywieniowe a rozejście mięśnia prostego brzucha

To, co może zrobić pacjent, aby podtrzymać efekt terapii oraz zapobiegać dalszemu wzrostowi ciśnienia śródbrzusznego, to zadbanie o odpowiednie nawyki żywieniowe. Ciągłe podjadanie między głównymi posiłkami, spożywanie nadmiernej ilości produktów wysokoprzetworzonych, niski stan nawodnienia orgaznimu, powoduje, iż w naszej jamie brzusznej produktowane są stale gazy, które pogarszają estetykę brzucha, który jest stale wydęty. Istotne jest także unikanie zaparć, ponieważ wymagają one parcia na toalecie, które dodatkowo obciąża jamę brzuszną.

Postawa a rozejście mięśnia prostego brzucha

Kolejnym ważnym czynnikiem, który może utrudniać zamykanie RMPB, jest nieprawidłowa postawa ciała. Brak aktywnej postawy będzie sprzyjać wypychaniu brzucha ku przodowi, co powoduje znaczny dyskomfort estetyczny u pacjentów. Najczęstszym problemem jest nadmierne zaokrąglanie pleców w odcinku piersiowym, przodopochylenie miednicy oraz brak kontroli głowy. Warto podkreślić, iż aktywna postawa to taka, która utrzymywana jest bez większego wysiłku i występowania bólu. Prawidłowa postawa już na wstępie będzie angażować mięśnie brzucha oraz mięśnie głębokie do pracy.

Pasy brzuszne a rozejście mięśnia prostego brzucha

Sporym zainteresowaniem cieszy się także odzież kompresyjna taka, jak pasy brzuszne, bielizna z wysokim stanem oraz gorsety. Stosowanie tego typu produktów nierzadko pogarsza sytuację, ponieważ powoduje zwiększenie ciśnienia śródbrzusznego, co bardzo często dodatkowo osłabia mięśnie dna miednicy, czy prowadzi do rozwoju przepukliny np. pachwinowej. Jedną z konsekwencji noszenia tego typu odzieży są także przewlekłe zaburzenia wypróżniania, wzdęcia oraz bóle brzucha. Należy zadbać, aby brzuch był wolny od wszelkiego rodzaju kompresji.

Kinesiotaping w rozejściu mięśnia prostego brzucha

Bardzo często, zwłaszcza na początku fizjoterapii RMPB, stosuje się taśmy do kinesiotapingu. Mają one na celu przede wszystkim pomóc pacjentowi lepiej czuć mięśnie brzucha, a tym samym ułatwiać stopniowe wprowadzanie ćwiczeń oraz kształtowanie nawyku prawidłowej postawy. Sprawdzają się także jako zabezpieczenie ewentualnej przepukliny pępkowej. Należy jednak podkreślić, iż samo stosowanie taśm nie zastąpi nigdy pracy mięśniowej, ponieważ stanowią one jedynie bierny element terapii, a jak powszechnie wiadomo, nasze ciało jest stworzone do ruchu.

Ćwiczenia w rozejściu mięśnia prostego brzucha

Nie istnieje uniwersalny zestaw, który zamknie wszystkie RMPB. Każdy pacjent powinien być indywidualnie traktowany na swojej drodze po zdrowie. Można jednak wskazać kilka typów ćwiczeń, które odpowiednio dobrane będą stanowiły dobrą bazę w fizjoterapii rozejścia mięśnia prostego brzucha.

Należą do nich:

1. Ćwiczenia poprawiające stabilizację centralną

Są to ćwiczenia, który główny nacisk kładą na poprawę pracy w rejonie kompleksu lędźwiowo-miednicznego, a zatem tego, który bezpośrednio jest dotknięty problemem RMPB. Ćwiczenia te, aktywują mięśnie głębokie podczas każdej wykonywanej czynności.

Najsłynniejszym ćwiczeniem będącym przedstawicielem tej kategorii jest tzw deska (plank), należy jednak nadmienić, iż wykonywanie tego ćwiczenia powinno być skontrolowane pod kątem techniki, a także sposobu jego wykonywania. W przypadku RMPB bardzo często wprowadza się najpierw deskę tyłem.

2. Ćwiczenia oddechowe, zwłaszcza torem dolnożebrowym

Ćwiczenia te wpływają bezpośrednio na poprawę pracy przepony oraz mięśni międzyżebrowych, co skutkuje lepszą pracą mięśni brzucha, jako mięśni wydechowych. Ćwiczenia te mają także pośredni wpływ na kolumnę ciśnień. Pozytywnym skutkiem jest także znacznie lepsze dotlenienie mięśni, przez co mogą one wydajniej pracować. Należy podkreślić, iż ćwiczenia oddechowe muszą być dobrane indywidualnie, ponieważ ich niewłaściwe wykonywanie, czy wykonywanie przy współistniejących przeciwskazaniach, może nie tylko pogłębić problem RMPB, a także sprowokować np. wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Ćwiczenia te są także często stosowane w prewencji przewlekłego stresu.

3. Ćwiczenia równoważne

Ten rodzaj ćwiczeń może zostać wprowadzony, gdy głębokie stabilizatory aparatu ruchu są już zaktywizowane. Trening ten polega na wprowadzeniu niestabilnego podłoża lub wąskiego pola podparcia, przez co poprawia się koordynację ruchową oraz propriocepcję. Zbyt wczesne wprowadzenie tego rodzaju ćwiczeń może spowodować znaczne pogorszenie pracy mięśni brzucha, poprzez wymuszenie na jego mięśniach pracy, na którą nie jest przygotowany. W konsekwencji mogą pojawić się dolegliwości ze strony układu pokarmowego oraz problem z aktywizacją mięśni w czynnościach dnia codziennego.

4. Ćwiczenia mięśni dna miednicy (MDM)

Mięśnie brzucha są mięśniami synergistycznymi z mięśniami dna miednicy, co oznacza, że współdziałają ze sobą. W życiu codziennym ta współpraca nie wymaga świadomej kontroli pacjentów, jednak w obliczu RMPB tą współzależność można wykorzystać, aby poprawić aktywację mięśni głębokich. Aktywizacja MDM zwiększa o 30% napięcie mięśni brzucha, co stanowi spore ułatwienie dla wspierania tej grupy mięśniowej. Trening dna miednicy musi zostać odpowiednio dobrany po uprzednim badaniu. Niewskazane jest także noszenie przyrządów typu kulki gejszy, ponieważ w długotrwałej perspektywie podnoszą one tonus mięśniowy, prowadząc do podwyższonego napięcia MDM, co może skutkować bólami w obrębie krocza lub wysiłkowym nietrzymaniem moczu.

5. Pilates

Formą treningu, który sprawdza się w rehabilitacji RMPB jest także pilates z uwagi na swój wkład w zaangażowanie centrum – core do pracy z jednoczesnym uwzględnieniem oddychania. Rehabilitacja prowadzona równolegle u fizjoterapeuty oraz trenera pilatesu przynosi dobre efekty, ma także dobroczynny wpływ na dolegliwości w obrębie kręgosłupa

Tego unikaj!

Właściwie każde ćwiczenie, które jest wykonane niepoprawnie, może pogarszać stan powłok brzusznych, tym samym wpływając na RMPB. Jednakże istnieje kilka typów ćwiczeń, które zdecydowanie odradza się, jeśli pacjent nie potrafi aktywować mięśni brzucha (np. w początkowym okresie po porodzie), należą do nich:

• Bieganie
• Ćwiczenia skocznościowe
• Trening siłowy z dużym obciążeniem
• Hula – hop
• „Brzuszki”
• Pływanie

Warto jednak podkreślić, iż jeśli dana aktywność fizyczna przebiega z prawidłową aktywacji mięśni brzucha oraz poprawnie technicznie, należy progresywnie włączać do treningu ćwiczenia, które przygotują ciało na przykład do powrotu na siłownię, bieżnię czy basen.

Jeśli masz podejrzenie, iż rozstęp mięśnia prostego brzucha dotyczy także Ciebie albo chcesz bezpiecznie zaopiekować się już zdiagnozowanym RMPB, zapraszam do kontaktu.